Krčma kod Ace
2167 Objavljeno 27 april 2019 Autor: Vidosav Đurđević

Oplenac važi za jedno od najznačajnijih mijesta u Srbiji koje spaja raskošnu prirodu i bogatu istoriju. Mnoge je u ovaj kraj dovela radoznalost pa tako i vašeg reportera. Dozvolite mi da vas podsjetim zbog čega treba obići ovo mjesto ili ukoliko niste već bili zašto obavezno treba da ga posjetite. Sve u ovom mjestu u znaku je heroja Prvog srpskog ustanka Vožda Karađorđa. Od muzeja koji je posvećen Voždu potom velikog spomenika, pa do same oplenačke crkve koja pripada dinastiji čije je on rodonačelnik. Topola je mjesto u kom možete vidjeti mnoštvo stvari koji je vođa ustanka sa sobom nosio, ali i čuti dosta podataka o ovoj velikoj istorijskoj ličnosti.

Vožd Karađorđe

Karađorđe Petrović je jedna od najkontroverzinij ličnosti srpske istotije. Ipak, nizdogađaja koji su bili posledice njegove prijeke naravi nisu spriječile narod da ga izabere za vođu Ustanka, već naportiv to im je bila potvrda da će u svojoj ulozi biti istrajan. Karađorđe je rođen u siromšnoj porodici. Kako je stasavao i počeo da radi kao sluga imućnih srpskih i turskih porodica, njegov materijalan status se popravljao, ali je i dalje važio za siromaha. On se zagledao u Jelenu Jovanović koju je morao da otme da bi je oženio. Neki izvori kažu da je njeni roditelji nisu dali zato što je ona bila iz imućne porodice dok se za Karađora u tom periodu to nije moglo reći. Karađorđe ubija jednog Turčina i sa cijelom porodicom kreće u bijeg.

Spoznaja da je buduć vožd prijeka narav nije udaljila Karađorđa od naroda. Nakon sječe knezova, i sve većeg terora osmanlija i janičara nad Srbima, ugledni trgovci i hajduci se okupljaju i odlučuju da podginu bunu. Đorđe Petrović je u to vrijeme ugledan trgovac krupan i stasit, ali prijeke naravi i spreman da ubije. Devet godina Karađorđe je upravljao ustaničkom Srbijom i bio je prisutan na svakom većem bojištu. Nakon sloma ustanka, Karađore se povlači u Austriju a potom u Rusiju. Nakon nekoliko godina se vratio u Srbiju, ali je po narudžbini Miloša Obrenovića Karađorđe ubijen u noći između 25. i 26 jula 1817.godine.

Topola je mala varošica, ali sa bogatom istorijskom pričom, zbog čega će uvijek biti pri vrhu liste mjesta koja treba obići u Srbiji.  Tokom obilaska Topole put će vas odvesti do nekoliko ključnih mjesta koji svedoče o istorijskoj priči tog malog ali vrlo značajnog mjesta. Konak sa kulom je interesatno mjesto za upoznavanje sa tim periodom jer je kula pretvorena u muzej Voždovih ličnih stvari i oružja iz tog vremena. Crkva Presvete Bogordice je još jedno mjesto koje ćete rado obići jer njena unutrašnjost je bogato oslikana, a ikonostas je rađen u duobrezu. Crkva je poznata kao Karađorđeva crkva.

Muzej Karađorđevih ličnih stvari

Muzej Karađorđevih ličnih stvari najlakše će vas prenijeti u period ustaničke Srbije ipomoći vam da doživite vođu Ustanka. Jedna od prvih stvari koju će vam pokazati kustos muzeja odnosno Karađorđevog konaka je liveni top. To je bio prvi liveni top u Srbiji i služio je za oglašavanje. Ko se zagleda shvatiće da jedna ručka na topu nedostaje. Ta ručka je skinuta i ulivena u krunu Kralja Petra I. Top glasnik je inače služio za oglašavanje važnih dešavanja u državi. Tu možete da obiđete postavku izložbe koja je posvećena skicama na osnovu kojih je uređen enterijer čuvene crkve na Oplencu. Enterijer Oplenačke crkve osmislio je ruski arhitekta Nikola Krasnov.Arhitekta, koji je emigrirao nakon revolucije u Srbiju, osmislio je i enterijer dvora u Beogradu kao i uređenje unutrašnjosti srpskog parlamenta. Sama postavka ovog muzeja može vas prenijeti u period ustanike Srbije. Možete videti kuću srpskog seljaka sa kraja VXIII vijeka, ali tradicinoalne srpske nošnje za različite prilike. Oružje tog perioda takođe je izloženo uz objašnjenja kako se zvalo i eventualno kako se koristilo tokom borbi. U Karađorevom muzeju možete da vidite i mnogobrojna djela umjetnika i način na koji su oni predstavili dešavanja tokom Ustanka, ali i portret Karađorđeve žene Jelene.

Priroda i istorija ovde kao da se takmiče u raskoši, pa je park šuma Oplenac još jedan razlog zbog kojeg ćete uživati u obilasku ovog kultnog mjesta. Od Topole do Oplenca se može doći i pješke, što je i preopručljivo zbog bogatog zelenila koje će vam biti saputnik u toj šetnji. Osim zelenog dekora na Oplencu ne manjka značajnih istorijskih spomenika koje treba obići.

Mauzolej Karađorđevića

Mauzolej porodice Karađorđević, crkva Svetog Đorđa nalazi se na vrhu Oplenca I svojim položjem dominira tim dijelom Šumadije. Velika petokupolna crkvacentralne osnove, obložena je bijelim vjenčačkim mermerom, a unutrašnjost je prekrivena mozaicima kažu da ima 40 miliona kockica u 15.000 nijansi. Ovde su i kopije najljepših fresaka iz čak 60 srpskih manastira i 725 kompozicija sa 1.500 figura. Gradnja je trajala godinama, ali zato ova građevina predstavlja svojevrsnu antologiju srpskog srednjovekovnog freskopisa. Grobnice Karađorđa i Kralja Petra Prvog nalaze se u središtu crkve,a u kripti počivaju još dva vladara Knez Aleksandar I Kralj Aleksandar Prvi. Ova crkva koja je svakog posetioca oduševila svojom estetikom oslikana je sa 15 hiljada različitih nijansi boja. Posebno je interesantna priča o lusteru koji se nalazi u središtu crkve. Luster koji teži nekoliko tona, napavljen je od pretopljenog oružja srpske vojske. Ova crkva je ustvari porodična grobnica dinastije Kađorđević u kojoj se i danas sahranjuju potomci te loze.. Ovde se takođe obavljaju I njihova vjenčanja.. U crkvi nije dozvoljeno paliti svijeće, niti drugi vernici mogu tu obavljati venčanja i krštenja.

Kuća Kralja Petra Oslobodioca

Obilazak preiejlepih zdanja se tu ne završava je su u blizni Ljetnja kuća Karađorđevića koja je danas muzej, pored su smještene Vila kralja Aleksandra kao i Vila kraljice Marije. Vila kralja Petra I je pored crkve. U njoj je kralj boravio kako bi nadgledao izgradnju crkve. Za vrijeme Prvog sjvetskog rata, iako zvanično kralj, Petar Karađorđević je boravio u ovoj kući. Tu mu je njegov sin Aleksandar, tada regent, donosio vijesti i izveštaje o dešavanjima u državi. Danas je ta vila pretvorena u muzej heraldike ali i ličnih stvari Karađorđevića. Tu možete vidjeti kako su izgledali grbovi Srbije kroz istoriju ali i kako se mijenjao izgled novčanica. Ovdje možete vidjeti dijademu i pramen kose kneginje Ljubice. Nažalost kustos nam reče sa su mnogi pokloni stranih državnika porodici misteriozno nestali.. Interesantno je da je raspored prostorija danas isti kao i u vrijeme kada je kralj Petar boravio u toj kući. Jedna od najzanimljivijih stvari u muzeju je kraljev portret koji je naslikao Uroš Predić.

Priroda je prema Oplencu i Topoli bila darežljiva pa je ovaj kraj postao sinonim dobroggrožđa i vina pa sa razlogom nosi naziv „Prestonica srpskih čokota“. Kraljev podrum u Topoli ima dva sprata pod zemljom, sa stalnom temperaturom od osam stepeni. Tu se čuva 99 bačvi vina, od kojih svaka ima 4000 litara. Selu Vinča, a i brijegu u nastavku Oplenca, stari Rimljani su i ime dali po vinu – Vincea. Svakog oktobra u Topoli se organizuje tradicionalna Oplenačka berba, trodnevna manifestacija posvećena berbi grožđa i vinu.Topola u svojim bregovima skriva obilje lekovitog bilja, voća i povrća, a ovde drijema i jedan od nastarijih hrastova Šumadije. U blizni je i selo Ovsište u kom je rođen poznati srpski satiričar Radoje Domanović.U blizni je naravno i Orašac mesto u kom je donijeta odluka o dizanju Prvog srpskog ustanka, kao i Risovača jedna od najlepših pećina Srbija. Sve ovo jasno pokazuje da će vam se put u ovaj kraj višestruko isplatiti ukoliko ste ljubitelj prirode i nacionalne istorije.

Jedan od zanimljivih eksponata je orginal telegram kojm i austro-ugarska monarhija objavljuje rat Srbiji 1914. godine ,po mom mišljrnju je taj eksponat ima najveću vrijednosti jer je svjedok novije istorije. Prilikom moje posjete iako je bio kišan dan nekoliko autobusa turista iz svih Republika bivše nam države Jugoslavije, strpljivo je čekalo da uđe u muzej da bi se poslije popeli mermernim stepenicama i  ušli u oplenačku crkvu gdje vam dah zastane od toliko sklada i ljepote. Silazak niz nekoliko stepenica u kriptu porodice Karađorđević vas vrati u neka vremena koja su daleko iz nas ali su svjedok trajanja ove porodice.U rturističkoj orgasnizaciji u topoli nam rekoše da iz godine u godinu ima sve vise posjtilaca, jer ovaj kraj je na svojim plećima iznio bune protiv turaka , iznjedrio porodicu koja je Srbiju kao jaku i samostalnu državu uvela u savremenu istoriju.

Auto Janković