179 Objavljeno 28 jul 2020 Autor: Duško Mrkonjić

Sve o ambroziji i njenom uticaju na stanovništvo Gradiške.

Porijeklo


Ambrozija, mada je mnogi u ovim krajevima poznaju i kao ''Fazanuša'' (latinski Ambrosia artemisiifolia ) potiče iz familije korova .U Evropu je uvezena u 19. vijeku iz Amerike i od tada neprekidno raste na tlu čitave Evrope.Vratimo se na naše krajeve.Prema nekim istraživačima koji su se bavili porijeklom ove biljke koja izaziva alergiju kod mnogih stanovnika Gradiške, na tlu bivše Jugoslavije pojavila se sredinom 20. vijeka,tačnije tad je otkrivena.

Period aktivnosti ambrozije


Početak cvjetanja ambrozije poklapa se periodom žetve žitarica, znači od sredine jula, a njena aktivnost je najjača u periodu od avgusta do sredine septembra, kada joj aktivnost postepeno opada, mada mnogi osjećaju i alergiju do kraja oktobra,što se poklapa sa krajem vegetacionog perioda u našim krajevima.

Može da  poraste i do 1-1,5m visine.Kao što smo naveli u tekstu gore, potiče iz familije korova i izaziva alergiju kod mnogih ljudi, a u koliko je njega koncentracija po  metru kubnom između 20-30 grama/m³, može da izazove simptome alergijske reakcije,tipa: šmrcanje, kašalj, kijanje, glavovolju i mnoge druge.

Naravno, njena koncentracija po m³ može da bude i znatno veća, pa je njena dejstvo po čovjeka znatno jače i nažalost simptomi po čovjeka znatno izraženiji.Sjeme ambrozije tokom ljeta, potpomognuto vjetrom može da se prenese na znatne udaljenosti od mjesta gdje je procvjetala, a za ambroziju takođe važi da je jako plodna.

Šta se misli pod tim jako plodna?

Na mjestima gdje padne ambrozija, sjeme se lako primi i niče nova i tako nastavlja dalje širenje kako biljke, tako i alergije kod ljudi.

Jedna zanimljiva stvar u vezi nje jeste, da s povećanjem nadmorske visine brojnost ove biljke opada, tako da je ona uglavnom vezana za nizijske krajeve, a kod nas su to Posavina (u čiji dio ulazi i naš grad), Sembrija, dok primjera radi, ukoliko se vozite kroz centralne dijelove BiH, koji imaju višu nadmorsku visinu njena aktivnost i brojnost je sve manje i manje. Za širenje ambrozije pogoduju i visoke temperature, malo kiše i drugi faktori.

Sprečavanje širenja


Krčenje terena pod amrbozijom ,kosidbom ,čupanjem i paljenjem su znatno djelotvorni.U nekim djelovi u Hrvatske ( istočna Slavonija i Baranja),kao i  u Srbiji(prije svega Vojvodina),gradske opštine finansiraju sprečavaju širenje ovog korova.