Ministar porodice, omladine i sporta Republike Srpske Sonja Davidović izjavila je da su u martu i aprilu, prema podacima MUP, zabilježena 174 slučaja nasilja u porodici, dok je u istom periodu lani zabilježeno 175.
Davidovićeva je istakla da su tokom vanrednog stanja zbog epidemije virusa korona zabilježena 72 slučaja nasilja u porodici kada je riječ o nasilju muža nad ženom, što je 41 odsto od ukupnog broja prijavljenih slučajeva.
– Pojava virusa korona u Srpskoj stavila je porodicu pred brojne izazove, kao što su strah od nepoznatog, neizvijesnost, prilagođavanje novoj svakodnevnici. Ovakve situacije često mogu dovesti i do nasilnog ponašanja prema članovima porodice, posebno prema ženama i djeci – rekla je Davidovićeva.
Iako, dodala je ona, iskustva većine zemalja pokazuju da se u vanrednim i kriznim situacijama povećava stepen nasilja u porodici, u Srpskoj nije zabilježen veći broj u odnosu na raniji period. Ona je rekla da je evidentirano 209 žrtava koje su u 71 odsto slučajeva bile žene starosti od 30 do 40 godina.
Davidovićeva je napomenula da su i starija lica u porodici, takođe, u riziku od nasilja i da mogu biti izložena fizičkom, psihičkom i ekonomskom nasilju, posredstvom nezadovoljavanja njihovih osnovnih životnih potreba, jer su u vrijeme vanrednih i kriznih situacija zavisna od pomoći ostalih članova porodice.
Ona je navela da je posebno zabilježen i veći broj slučajeva međugeneracijskog nasilja, gdje je sin izvršio nasilje nad majkom u 23 slučaja u 2019. godini 15 slučajeva, te sina nad ocem u 21 slučaju.
Kao najzastupljeniji oblici ispoljavanja nasilja zabilježeni su fizičko – 51 odsto i psihičko – 42 odsto nasilje u porodici. Davidovićeva je rekla da su tokom perioda vanrednog stanja češće predlagane zaštitne mjere i hitne mjere zaštite u odnosu na isti period prošle godine i da je za period mart–april ove godine predloženo 14 zaštitnih i pet hitnih mjera, a za isti period prošle godine devet zaštitnih i jedna hitna mjera zaštite.
– Pored opštih usluga podrške, žrtve nasilja u porodici imaju pravo i na specijalizovane mjere podrške, među kojima su besplatne, povjerljive telefonske SOS linije i sigurne kuće – istakla je Davidovićeva.
Ona je navela da je cilj specijalizovanih mjera podrške osnaživanje žrtava kroz optimalnu podršku i pomoć koja je prilagođena njihovim specifičnim potrebama.
Specijalizovanu podršku žrtvama nasilja u porodici u Republici Srpskoj na SOS telefonsku liniju 1264 pružaju organizacije koje realizuju i posebnu mjeru podrške žrtvama nasilja u porodici, sigurnu kuću. SOS savjetnice putem telefonskih linija pružaju uglavnom psihosocijalnu podršku u cilju osnaživanja za izlazak iz nasilja i prijavljivanja nasilja subjektima zaštite.
Davidovićeva je dodala da i sigurne kuće u Republici Srpskoj realizuju SOS telefonsku liniju za podršku žrtvama nasilja u porodici – 1264, koja je tokom perioda vanrednog stanja nesmetano funkcionisala.
– Tokom perioda vanrednog stanja u Republici Srpskoj ni na SOS telefonsku liniju za podršku žrtvama nasilja u porodici 1264 nije zabilježen veći broj poziva, a evidentirana su 554 poziva, što je manje u odnosu na isti period prošle godine kada su registrovana 603 poziva – istakla je Davidovićeva.
Kada je riječ o nasilju u porodici, Davidovićeva je naglasila da je potreban multisektorski pristup svih subjekata zaštite, kako bi žrtva dobila adekvatnu zaštitu, a Zakon o zaštiti od nasilju u porodici bio u potpunosti primjenjivan.
– S obzirom na to da živimo u društvu u kom se vrlo često nasilje opravdava i žrtve ga, iz straha, ne prijavljuju, odlučili smo se na izmjene Zakona o zaštiti od nasilja u porodici kojim je svako djelo nasilja u porodici definisano kao krivično. Na ovaj način podignuta je zaštita žrtve na viši nivo – rekla je Davidovićeva.
Ona je dodala da se Zakon primjenjuje od 1. maja, a žrtve nasilja dobijaju adekvatniju i pravovremenu pomoć i podršku, dodatno unaprijeđenu po utvrđenim međunarodnim standardima, a odgovor društva na društveno neprihvatljive radnje nasilja u porodici i sankcionisanje učinioca nasilja ostvaruje se primjenom Krivičnog zakonika Republike Srpske.
– Pristupom koji odvaja pomoć, podršku i zaštitu žrtava nasilja u porodici i propisuje ih Zakonom o zaštiti od nasilja u porodici, od sankcionisanja učinioca koje se propisuje Krivičnim zakonikom Republike Srpske, dobija se bolja zaštita žrtve i efektniji i stroži odgovor društva prema učiniocu nasilja – rekla je Davidovićeva.
Ona navodi da je Zakonom , između ostalog, naglašena obaveza svih subjekata zaštite da u procesu zaštite, pomoći i podrške žrtvama nasilja u porodici sarađuju u najboljem interesu žrtve, osnažuje se međusektorska saradnja svih subjekata uključenih u sistem zaštite žrtava – na području svake jedinice lokalne samouprave u Republici Srpskoj zaključuje se protokol o postupanju i obrazuje grupa za koordinaciju i saradnju od predstavnika svih ustanova, organa i organizacija koje pružaju zaštitu, pomoć i podršku žrtvama nasilja u porodici. Davidovićeva je navela da je uveden i institut procjene rizika i tu je jako značajna uloga policijskog službenika, koji je specijalno obučen da interveniše u situacijama nasilja u porodici jer je najčešće prva karika u lancu prijavljivanja, a samim tim i osnov za dalju aktivaciju ostalih učesnika u postupku sprečavanja nasilja i zaštite i podrške žrtvi.
– Nadležni policijski službenik dužan je da svoju procjenu rizika dostavi centru za socijalni rad, da se upozna sa detaljima i po potrebi preduzme proaktivne mjere. Iz istog razloga procjena se dostavlja i nadležnom javnom tužiocu – rekla je Davidovićeva.
Ona je naglasila da se po svakoj prijavi nasilja u porodici procjenjuje rizik od ponavljanja nasilja i da se, u skladu sa ovom procjenom, planira preduzimanje potrebnih radnji i mjera u pravcu sprečavanja učinioca da ponovi nasilje i zaštiti žrtva.
/Srna/
