Dugogodišnji finansijski problemi poljoprivrednih preduzeća Farmlanda i Top-Farma rezultirali su milionskim obavezama prema državnim institucijama, dok su stečajni postupci pokazali da povjerioci, posebno oni iz opšteg isplatnog reda, ostaju bez naplate svojih potraživanja.
Prema dostupnim podacima, “Farmland” najveći dug ima prema Poreskoj upravi Republike Srpske, kojoj duguje čak 7.056.813,89 KM. Pored toga, obaveze postoje i prema Upravi za indirektno oporezivanje Bosne i Hercegovine, gdje je evidentiran dug u PDV-u koji iznosi od 975.709,71 KM, te dodatnih 6.445,57 KM po ostalim prihodima.
Ukupan dug prema institucijama tako prelazi osam miliona KM.
Ovaj gigant je u međuvremenu prodan za 2,4 miliona KM firmi “Pavgord” Gordana Pavlovića, ali taj iznos neće biti dovoljan za pokriće obaveza. Prema pravilima stečajnog postupka, novac će najprije biti iskorišten za pokriće troškova stečaja, dok će preostali dio pripasti razlučnom povjeriocu “Standard prva” iz Bijeljine, što znači da ostali povjerioci, uključujući poreske organe, imaju male šanse za naplatu.
Slična sudbina zadesila je i “Top-Farm”. Ovo preduzeće prema Poreskoj upravi RS duguje 690.190,08 KM. Stečajni postupak otvoren je 18. maja 2021. godine.
Prva prijava potraživanja UIO iznosila je 312.202,76 KM, dok je dodatno potraživanje prijavljeno u iznosu od 20.554,67 KM. Ispitno i izvještajno ročište održano je krajem avgusta iste godine, dok je glavna dioba provedena početkom 2024. godine.
Stečaj Top-Farma zvanično je zaključen 23. juna 2025. godine, ali bez namirenja povjerilaca opšteg isplatnog reda (dobavljači robe i usluga, poslovni partneri i kooperanti, dio poreskih i drugih javnih potraživanja koja nemaju prioritet naplate i drugi).
Ovi slučajevi još jednom ukazuju na to da se u stečajnim postupcima, posebno kod prezaduženih preduzeća, naplata javnih prihoda često svodi na minimum, dok poreski dugovi ostaju nenaplaćeni.
Iza suhoparnih brojki i milionskih dugova krije se i druga, često zanemarena strana ovih stečajnih postupaka – sudbina radnika koji su godinama radili u tim preduzećima. Dok se sredstva od prodaje imovine “Farmlanda” usmjeravaju najprije na troškove stečaja i razlučne povjerioce, a Top-Farm završava postupak bez namirenja povjerilaca opšteg reda, jasno je da su upravo zaposleni među onima koji najviše gube.
U praksi to znači da su plate, doprinosi, neuplaćeni staž i druga radnička potraživanja ostali na dnu liste prioriteta, sa malim ili nikakvim šansama za naplatu.
