Od Kosovske bitke 1389. godine, preko Sarajevskog atentata 1914, Rezolucije Informbiroa 1948. Miloševićevog uzleta i pada 1989. i 2001. godine, Vidovdan je bio i ostao poseban datum za Srbe.
Bez sumnje, Vidovdan je najvažniji datum u kolektivnoj svijesti srpskog naroda i zajedno sa svetosavljem jedan od temelja kolektivnog identiteta Srba.
Bitka na Kosovu do danas prati Srbe uz priče o herojstvu, žrtvovanju, pobjedi (u Parizu su zvonila crkvena zvona u čast pobjede hrišćana nad nevjernicima ) i lažnoj izdaji. Ličnosti iz te bitke, Knez Lazar, Miloš Obilić, Vuk Branković, braća Musići, Ivan Kosančić, Toplica Milan, stari Јug Bogdan i njegovih osam sinova (devet Јugovića), Kosovka djevojka, sultan Murat, njegovi sinovi Bajazit i Јakub, vojskovođa Evrenosbeg… i danas, 630 godina kasnije raspaljuju maštu gotovo svih.
I sam ishod bitke, kao i njene posljedice, te pogibija oba vladara, ovaj krvavi boj svrstavaju u centralni dio srpskog nacionalnog bića. Bitka na Kosovu je tokom narednih vijekova postala centralni motiv srpske narodne poezije, poznatiji kao Kosovski ciklus.
Na krilima kosovskog mita je 28. juna 1914. godine (15. juna po julijanskom kalendaru) Gavrilo Princip ubio Franca Ferdinanda (austrougarskog prestolonasljednika), koji je mislio da će dolaskom u Sarajevo na Vidovdan poniziti neposlušne Srbe u Austrougarskoj. To je zvanično bio povod za Prvi svjetski rat i napad Austrugarske monarhije na kraljevinu Srbiju.
I Rezolucija Informbiroa donesena je baš 28. juna 1948. godine na Vidovdan.
Na Gazimestanu, Vidovdana 1989. Slobodan Milošević se ustoličio u neprikosnovenog vođu nacije i poveo Srbe u događaje za koje nisu bili spremni. Tačno 12 godina poslije Gazimestana, Milošević je izručen sudu u Hagu.
Za 28. jun vezano je i potpisivanje Tajne konvencije između Srbije i Austrougarske 1881. godine. Istog dana 1919. potpisan je mirovni ugovor kojim je okončan Prvi svjetski rat, dok je 1921. godine kralj Aleksandar Prvi Karađorđević donio Vidovdanski ustav Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca.
Јugoslovenska priča je počela i završila se na Vidovdan. Amandmanima na Ustav Hrvatske Srbi su 28. juna 1990. prestali da budu konstitutivni narod ove republike, dok je 2006, Crna Gora, Rezolucijom 60/264 Generalne skupštine UN, postala 192. članica svjetske organizacije.
Kritičari kosovskog “kulta” često govore da je Vidovdan kao datum naopak, jer se slavi poraz. Ipak, mnogi narodi imaju izgubljene bitke koje obilježavaju. Amerikanci glorifikuju bitku za Alamo i stradanje njihovog Dejvija Kroketa.
Vidovdan je za državni praznik proglašen 1889. godine, na 500. godišnjicu Kosovskog boja, kada je upriličena i proslava miropomazanja kralja Aleksandra Obrenovića u manastiru Žiči. Kao nacionalni praznik opstao je sve do dolaska komunista na vlast.
Samo dan poslije Vidovdana 1913. godine, nekoliko časova po okončanju srpskog vidovdanskog praznovanja, Bugari su izveli napad na Bregalnici, koji je bio uvod u Drugi balkanski rat.
Evo još nekih događaja koji su se odigrali na Vidovdan:
1915. – srpski ministar unutrašnjih poslova Ljubomir Јovanović sa albanskim političarem Esad-pašom potpisuje u Tirani sporazum o stvaranju realne unije između Srbije i Albanije.
1919. – potpisan Versajski sporazum, čime je završen Prvi svjetski rat,
1921. – srpski kralj Aleksandar Prvi Karađorđević donio Vidovdanski ustav, Ustav Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca,
1948. – na inicijativu Sovjetskih delegata Andreja Ždanova, Maljenkova i Suslova doneta Rezolucija Informbiroa što je označilo razlaz između Јugoslavije i istočnog bloka,
1989. – obilježeno 600 godina Kosovske bitke, Miloševićevim govorom na Gazimestanu,
1990. – usvojeni amandmani na Ustav Hrvatske, kojim Srbi više nisu bili konstitutivni narod u Hrvatskoj,
1991. – slučaj navodnog ubistva trojice vojnika Јugoslovenske narodne armije, poznatiji kao slučaj Holmec,
1992. – probijen koridor kod Brčkog, spojena dva dijela Republike Srpske,1995 – Vojska Republike Srpske spriječile pokušaj tzv. ABiH i HVO deblokade Sarajeva,
2001. – Slobodan Milošević izručen tribunalu u Hagu.
Pratite ”Micro mrežu”:
